DziałalnośćHistoria          Statut i uchwałyPolecamy  Kontakt   

Polecamy...

Kurhan w Jakuszowicach

Kurhan (pradziejowy kopiec) znajduje się w miejscowości Jakuszowice, ok. 2 km na wschód od centrum Kazimierzy Wielkiej (gmina Kazimierza Wielka, powiat kazimierski, województwo świętokrzyskie). Usytuowany jest on na wzgórzu Wieszczonka (242 m n.p.m.) w odległości ok. 430 m na północ od drogi wojewódzkiej nr 776 Kraków – Busko Zdrój. Jego wysokość od podstawy wynosi 2,5 m, a obwód 79 m. Na duże znaczenie kurhanu wskazują jego walory widokowe i estetyczne. Znajduje się on bowiem na jednym z pięciu wzgórz wyznaczających charakter krajobrazowego położenia Kazimierzy Wielkiej, dzięki czemu z kurhanu rozpościera się piękny widok na całą okolicę.

fot. Z. Pilarski (www.pilarscy.eu)

fot. Z. Pilarski (www.pilarscy.eu)

Jakuszowicki kurhan jest zabytkiem archeologicznym datowanym na ok. 1600-1500 r. p.n.e., pozostawionym przez obecną na tych ziemiach społeczność kultury trzcinieckiej. Kurhan został wpisany do rejestru zabytków archeologicznych województwa świętokrzyskiego pod nr C.6, co oznacza, że jest to obiekt chroniony prawem, a jego niszczenie lub uszkadzanie stanowi przestępstwo, zagrożone karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

W przeszłości kurhan został uszkodzony w wyniku prac geodezyjnych (w 1962 roku umieszczono na nim betonową wieżę triangulacyjną) oraz podorywania. Mimo to obecnie jest jednym z najlepiej zachowanych zabytków tego typu w powiecie kazimierskim. Najprawdopodobniej wynika to z faktu, że od ponad ćwierć wieku znajduje się on w posiadaniu obecnych właścicieli, którzy od razu po nabyciu parceli zdecydowali o zaprzestaniu orki w promieniu ok. 3 m od podstawy kurhanu i obsianiu powstałego w ten sposób pasa ochronnego trawą.

Potocznie używa się zamiennie określenia „kopiec” i „kurhan” na oznaczenie zabytku, niemniej jednak powyższe pojęcia nie są tożsame. Nie wdając się w szczegóły, różnica między kopcem a kurhanem sprowadza się do pełnionej przez obiekt funkcji. Kurhany pełniły rolę sepulkralną, zaś kopce mogły być np. punktami granicznymi lub obserwacyjnymi.

Kurhan w Jakuszowicach

Kurhan w Jakuszowicach

Dotychczas nie zbadano, czy jakuszowicki kurhan pełnił funkcję sepulkralną, istnieje jednak wiele przesłanek wskazujących na to, że tak było. Dlatego też uzasadnione jest posługiwanie się zarówno nazwą „kopiec”, jak i „kurhan”. Niemniej jednak ze względów pragmatycznych wydaje się, że bardziej wskazana jest forma „kurhan”, tym bardziej że użycie określenia „kopiec” bez przymiotnika „pradziejowy” może deprecjonować zabytek w oczach lokalnej społeczności, która nie posiadając dostatecznej wiedzy w tym zakresie, można uznać obiekt za zwykły, sztuczny nasyp ziemi.

Mimo upływu wieków kurhan nadal dumnie góruje nad Jakuszowicami i sąsiadującymi z nimi miejscowościami, trwale wpisując się w lokalny krajobraz. Ze względu na jego położenie z dala od zabudowań stanowi on oazę ciszy i spokoju, a rozpościerający się z niego piękny widok na całą okolicę skłania do refleksji i zadumy. Warto również dodać, że kurhan to nie tylko pomnik historii, ale również ostoja zagrożonych gatunkowo roślin, które znajdują się na jego stokach.

Mamy nadzieję, że przybliżmy lokalnej społeczności historię tego wyjątkowego zabytku, a tym samym zwiększymy wrażliwość społeczną mieszkańców powiatu kazimierskiego w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego i ochrony przyrody.
Herb Kazimierzy Wielkiej

Herb Kazimierzy Wielkiej

Herb Starostwa kazimierskiego

Herb Starostwa kazimierskiego

Herb Pinczowa

Herb Pinczowa

Herb Buska Zdroju

Herb Buska Zdroju

Herb Skalbmierza

Herb Skalbmierza


Jesteśmy członkami DOMUS POLONORUM

Domus Polonorum

Stowarzyszenie Domus Polonorum zostało powołane do życia w 2003 roku, jest organizacją prywatną zrzeszającą miłośników dziedzictwa narodowego mająca na celu:

  • opiekę nad zabytkami kultury ziemiańskiej znajdującymi się w posiadaniu właścicieli prywatnych,
  • propagowanie w Polsce i za granicą tradycji dworu szlacheckiego i otaczającego go krajobrazu kulturowego,
  • rozwijanie działań służących zachowaniu dziedzictwa kulturowego i tożsamości narodowej opartej na tradycji dworu polskiego

Polskie Towarzystwo Ziemiańskie

PTZ

Polskie Towarzystwo Ziemiańskie powstało w 1990 r. jako kontynuacja działającego w okresie przedwojennym Związku Ziemian (założonym w 1915 roku.

W swoich szeregach skupia byłych właścicieli ziemskich ich potomków i rodziny. Powstanie stowarzyszenia stało się możliwe dopiero po zmianach jakie dokonały się w Polsce po 1989 r. Dopiero wtedy, po latach prześladowań, byli ziemianie, pozbawieni swoich majątków i siedzib rodowych uzyskali możliwość zrzeszania się. PTZ jest organizacją o charakterze ogólnopolskim, posiadamy 11 oddziałów terenowych, współpracujemy także ze Związkiem Ziemian w Londynie i Paryżu.

PTZ nie prowadzi działalności gospodarczej, a wszystkie funkcje sprawowane są społecznie.